Nadopiekuńczy rodzice – co robić?

Problem Alicji nie jest wyjątkowy – wielu rodziców drży ze strachu o swoje dzieci i wydaje im się, że trzymanie ich „pod kluczem” będzie receptą na uchronienie przed niebezpieczeństwami. Jest jednak jeszcze jedna strona medalu – roszczenia nastolatków, którzy już nie raz udowodnili, że nie są godni zaufania. Jak podejść do obu tych spraw?

„Wszyscy mogą!” – czy aby na pewno?
Czasem jedynym argumentem „zbuntowanego” nastolatka jest to, że przecież „wszyscy mogą”. Warto zadać sobie pytanie, czy rzeczywiście tak jest – innymi słowy, porozmawiać z koleżankami i kolegami o tym, na co pozwalają im rodzice, a czego zdecydowanie zabraniają. Może się okazać, że chociaż „każdy” planuje wyjazd pod namiot, na takie wakacje zgodzili się rodzice tylko dwójki znajomych.

Nadopiekuńczy… albo nauczeni doświadczeniem
Jeśli uważasz, że twoi rodzice są nadopiekuńczy i zdecydowanie za bardzo cię ograniczają, dobrze jest zadać sobie pytanie: „dlaczego?”. Jeśli jest tak od zawsze i po prostu zaczyna cię bardzo to męczyć – na pewno warto porozmawiać z mamą i tatą oraz wyjaśnić im pewne rzeczy. Może być jednak również tak, że po prostu kilka razy zawiodłeś/łaś ich zaufanie i dlatego uważają, że nie jesteś zbyt dojrzały, by uczestniczyć w pewnych rzeczach. O co dokładnie może chodzić?

Zastanów się, czy przypadkiem nie zdarzyło ci się okłamać swoich rodziców, o czym oni się później dowiedzieli. A może złapali cię na wagarach? Lub odkryli kilka bardzo nieprzyjemnych ocen, o których nie miałeś/łas zamiaru im mówić? Wymieniać można bez końca – jednak faktem jest, że takie zachowania nie pozwalają na budowanie w rodzicach przeświadczenia, że jesteś osobą godną zaufania.  Ich zachowanie jest zatem, niestety, zrozumiałe.

Co możesz zrobić? Ta sytuacja nie jest „bez wyjścia” – możesz kilka rzeczy naprawić. Przede wszystkim, musisz sam spojrzeć na siebie krytycznie i zastanowić się, co w twoim zachowaniu mogło nie spodobać się rodzicom. Następnie porozmawiaj z nimi i wyjaśnij, że rozumiesz swoje nieodpowiedzialne zachowanie i to, że nie mają już do ciebie zaufania. I poproś o jeszcze jedną szansę – jeśli zależy ci na wyjeździe, to niech rodzice zgodzą się chociaż na trzy dni, a nie na cały tydzień.

Pamiętaj, że mogą się nie zgodzić i mają do tego prawo. Nie „zwalniaj się” jednak wówczas z udowadniania im swojej odpowiedzialności. Zaproponuj pomoc, wykaż inicjatywę w sprzątaniu i koniecznie wracaj do domu o tej godzinie, o której obiecałeś. Z czasem rodzice zauważą, że mogą zaufać ci w większym stopniu.

Tak jest od zawsze!
Jeśli jednak stwierdzasz jednoznacznie, że do tej pory nigdy nic nie „przeskrobałeś/łaś”, a twoi rodzice po prostu od zawsze są wobec ciebie nadopiekuńczy, sprawa jest nieco trudniejsza. Nie oznacza to jednak, że nie jest do rozwiązania.

Na początek musisz porozmawiać z rodzicami. Wyjaśnij im, że masz już 14/15/16 lat i jest ci zwyczajnie wstyd wobec znajomych, że tak naprawdę nie możesz pozwolić sobie na żadne rozrywki. Przytocz swoje dobre cechy – powiedz o tym, że przecież wiele razy udowodniłeś/łaś, że jesteś osobą godną zaufania i wcale nie masz zamiaru robić szalonych rzeczy, tylko spędzić trochę czasu z przyjaciółmi. Na przykładzie wyjazdu pod domek czy namiot możesz zaproponować rodzicom następujący układ:

• Wybierasz miejsce oddalone tylko nieznacznie od domu (nie licz na podróż dookoła Polski)
• Podajesz dokładne namiary na miejsce, w którym będziecie spędzać czas
• Obiecujesz, że będziesz pisał/a codziennie wieczorem i odbierał/a wszystkie telefony
  Warto też przypomnieć rodzicom, że przecież niedługo i tak prawdopodobnie pójdziesz na studia i – co się z tym wiąże, będziesz musiał lub musiała poczuć trochę niezależności. I rodzice będą musieli się z tym pogodzić.

Na zaufanie pracuje się bardzo długo, a traci… w sekundę
Jeśli uda ci się przekonać rodziców do swoich planów, pamiętaj, że nie możesz zawieść ich zaufania. W ten sposób nie tylko sprawisz, że będą umierali z niepokoju, ale też ograniczysz sobie dalsze rozrywki w ogromnym stopniu. Poza tym, zwyczajnie warto być godnym zaufania człowiekiem – dlatego pamiętaj, by robić wszystko według zasad, które sam zaproponowałeś.